Tài nguyên dạy học

CHÁT CHÍT CÙNG AENM

NHÀ MÌNH ONLINE !

Tiến Quốc
Tố Uyên
Thuý Hằng
Linh Sương
Vũ Mai
Nguyễn Duyên
Chi Uyên
Minh Anh
Châu Tuấn
Thành Nhân
Chí Thành
Đức Thiệu

Hỗ trợ trực tuyến

  • (Cao Minh Anh)
  • (tinhlang7715@yahoo.com)

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Ảnh ngẫu nhiên

    Happy_new_year.swf 535587_346776165442251_1103757000_n.jpg Diendanhaiduongcom190722.jpg Cau_hat_tinh_que.swf Chao_nam_hoc_moi.swf EmoiHN_PHO.swf Vlt.swf BAI_CA_TET.swf Chucmungnammoi2013_ngayxuanlongphuongxumvay.swf Cmnammoi2013.swf Xuan1.swf Nm1.swf Banh_SN.jpeg Ong_do.swf HAPPY_BIRTHDAY1.swf Chuc_nam_moi_2013_2_xvid.swf Bannertet2013.swf Giang_sinh_vui_ve.swf BannerGS123.swf

    Thành viên trực tuyến

    1 khách và 0 thành viên
    Gốc > Tất cả > Bài viết các chuyên mục >

    Ngày Xuân, Với Bài Thơ “Ông Đồ” của Vũ Đình Liên

    Người Việt nam yêu văn thơ không ai lại không biết bài thơ “Ông Đồ của Vũ Đình Liên. Bài thơ này đã được các sách, báo xưa nay từ trong nước đến hải ngoại cho đăng lại nhiều lần, nhất là mỗi độ Xuân về. Văn điệu, âm vận, thể loại và nội dung của bài thơ có một giá-trị nên từ trước đến nay được nhiều giới, nhiều người tán thưởng. Nó xuất hiện trong nhiều thư phẩm, lưu-truyền trong dân gian một cách phổ-quát, ngay cả nhiều người chưa từng được đến trường một ngày nào cũng thuộc. Bài thơ Ông Đồ “đầu tiên của Vũ Đình Liên như sau:

    Mỗi năm hoa đào nở

    Lại thấy ông đồ già

    Bày mực tàu giấy đỏ

    Bên phố đông người qua.

     

    Bao nhiêu người thuê viết

    Tấm tắc ngợi khen tài

    Hoa tay thảo những nét

    Như phượng múa rồng bay.

     

    Nhưng mỗi năm một vắng

    Người thuê viết nay đâu?

    Giấy đỏ buồn không thắm

    Mực đọng trong nghiên sầu.

     

    Ông đồ vẫn ngồi đấy

    Qua đường không ai hay

    Lá vàng rơi trên giấy

    Ngoài trời mưa bụi bay.

     

    Năm nay đào lại nở

    Không thấy ông đồ xưa

    Những người muôn năm cũ

    Hồn ở đâu bây giờ?

     

    Bài thơ được nhiều ngươi thuộc lòng nhưng thường ít rõ về thân-thế tác-giả cùng hoàn-cảnh bài thơ được sáng tác. Trong phạm-vi bài nầy, người viết chỉ sơ-lược qua hai điểm trên nhưng đề-cập đến những bài thơ Ông đồ do Vũ Đình Liên sáng-tác sau nầy, những bài thơ mà tác-giả gọi là ông đồ mới để chúng ta biết rõ hơn về con người của tác-giả. Ngoài ra, nhân đây cũng nêu lên vài điểm liên-quan đến chiến dịch Trăm hoa đua nở trên đất Bắc, còn được gọi là vụ “Nhân Văn Giai-phẩm như một giai-thoại văn-chương và chính-trị vì có liên-quan đến các nhà văn miền Bắc thời bấy giờ.

     

    1. Sơ lược thân-thế tác-giả:

    Vũ Đình Liên sinh ngày 12-11-1913 tại phố Hàng Bạc, Hà-Nội. Hoc xong bậc Tiểu-học tại trường phố hàng Vôi, sau khi đậu Tú-Tài ở Collège du Protectorat (trường Trung-học Bảo-hộ, ở Thụy-Khê, tục danh là làng Bưởi nên còn gọi là trường Bưởi, sau này đổi thành Chu-Văn-An), ông ghi danh học trường Luật ở Hà-Nội một thời-gian nhưng rồi bỏ ngang để đi dạy tư và tham-gia vào làng báo.

     

    Bài thơ Ông đồ được đăng lần đầu tiên trên báo Tinh-Hoa xuất-bản ở Hà-Nội số Xuân Đinh Sửu 1937. Tuần báo Tinh Hoa xuất-bản vào ngày Thứ Bảy, do ông Đoàn Phú Tứ làm Chủ-nhiệm và Vũ Đình Liên làm chủ bút kiêm quản-lý.

     

    Ông Đoàn Phú Tứ sinh ngày 10/9/1910 tại Hà-Nội, đậu Tú-Tài Pháp, là nhà thơ và nhà soạn kịch; ông lập đoàn kịch Tinh-Hoa. Ông mất năm 1989. Tinh Hoa phát-hành số đầu vào ngày 13-3-1937, ra được 13 số thì đình bản vào tháng 7-1937. Sau khi Tinh Hoa đình bản, Vũ Đình Liên chủ-trương tuần báo chuyên về giáo-dục Revue Pédagorique nhưng không được mấy số cũng đình bản. Đến năm 1940, ông làm Tham-tá sở Thương-Chính Bắc-Kỳ. Sau tháng 8-1945, ông bỏ ngành và về dạy học. Năm 1946, họ Vũ tham-gia kháng-chiến trong Hội Văn-nghệ Cứu quốc Liên-khu 3, gia-nhập Đảng Cộng-sản vào năm 1951, sau đó dạy học và biên soạn sách cho chế-độ Hà-Nội.

     

    2. Xuất xứ bài thơ và sự nghiệp thơ của tác-giả.

    Bài thơ ra đời trong những ngày áp Tết Đinh-Sửu (tháng 2-1937). Một hôm Vũ dạo chợ Tết, đi ngang qua đền Ngọc-Sơn, thấy mấy ông đồ trải chiếu bên vệ đường để “bán chữ thánh-hiền mong được “chút dư lộc, kiếm tí tiền tiêu Tết, vào lúc mà xã-hội đã “vứt bút lông đi, giắt bút chì. Nơi đây, Vũ chứng kiến cái cảnh “khách không còn tha-thiết đến chuyện trang hoàng nhà cửa với những câu đối, bức hoành, bức phi như những ngày Nho học còn thịnh-hành nữa cho nên không-khí vắng-vẻ bao trùm quanh các ông đồ. Đêm về, Vũ sáng tác bài thơ này nhưng không đăng lên báo, thời-gian sau mới đăng trên báo Tinh-Hoa.

     

    Ngoài mấy bài thơ đăng trên Tinh-Hoa, Vũ đình Liên còn có ít bài đăng trên tờ Phong-Hóa; tuần báo Phụ-nữ Thời đàm (Journal pour les Femmes et les Jeunnes Filles, do Nguyễn Thị Đa làm chủ-nhiệm, số ra mắt ngày 17-9-1933, được 26 số thì đình bản vào 5-6-1934) và tuần báo trào-phúng Loa (ra ngày thứ Năm hàng tuần, xuất-bản tại Hà-Nội, do Phan Trần Chúc làm quản-lý, số đầu tiên phát-hành vào 8-2-1934; được 103 số thì đóng cửa vào tháng 2-1936). Số lượng thơ của Vũ Đình Liên sáng-tác không quá 25 bài. Ngoài ra ông còn dịch thơ cổ-điển và cận-đại của Pháp, soạn vở kịch “Nàng Mỵ-Ê nhưng không được mấy người biết đến vì không hay. Khi ông Vũ Trọng Phụng, một bạn học của ông qua đời, Vũ điếu bạn mình bằng mấy câu thơ:

     

    Thiên cổ văn hào anh Phụng ơi!

     Ai hơn anh tha thiết tình người

     Một thân mang cả muôn vàn nghiệp

     Một phận đội chung vạn ức đời.

    Bài thơ đầu tiên của Vũ Đình Liên là bài “Đứa trẻ ăn mày được đăng trên tuần báo Phụ-Nữ Thời-Đàm, bài thơ không có gì xuất-sắc nên không được nhắc đến. Riêng bài “Ông Đồ có được một chỗ đứng trên vàn đàn Việt-Nam thời bấy giờ. Trong cuốn Thi Nhân Việt-Nam xuất-bản tại Huế vào năm 1941, hai ông Hoài-Thanh (Nguyễn Đức Nguyên) và Hoài-Chân (Nguyễn Đức Phiên) nhận xét:

     

    -“Vũ-Đình Liên đã để lại cho chúng ta một bài thơ kiệt tác: Ông Đồ. Ông đồ mỗi năm đến mùa hoa đào lại ngồi thuê viết bên đường phố. Ông chính là cái di-tích tiều-tụy đáng thương của một thời tàn. Ít khi có một bài thơ bình-dị mà cảm-động như vậy. Tôi tưởng như đọc lời sám-hối của cả bọn thanh-niên chúng ta đối với lớp người đương đi về cõi chết. Đã lâu lắm chúng ta chỉ xúm nhau lại chế-diễu họ quê mùa, mạt-sát họ hủ-lậu. Cái cảnh thương-tâm của nền Nho học lúc mạt vận chúng ta vô tình không lưu ý. Trong  bọn chúng ta vẫn có một hai người ca-tụng đạo Nho và các nhà nho. Nhưng chế-diễu mạt-sát không nên mà ca-tụng cũng không được. Phần đông các nhà nho còn sót lại chỉ đáng thương. Theo đuổi nghề văn mà làm được một bài thơ như thế cũng đủ. Nghĩa là đủ để lưu danh, đủ với người đời.

     

    Ông Hoài Thanh còn cho biết hai nguồn thi cảm chính để Vũ Đình Liên sáng tác bài thơ nầy là “lòng thương người và lòng hoài cổ. Khi nêu ra nhận xét nầy, khi đó, cả Hoài-Thanh lẫn Vũ-Đình-Liên là những văn nhân tâm-hồn chưa bị nhuộm đỏ bởi chủ-nghĩa Cộng-sản. Người làm thơ, tư-tưởng còn trong trắng nên hồn thơ có tình người; người phê-bình, tâm-hồn còn vô tư, còn nhận được cái hay cái dỡ nên những lời bình phẩm còn công chính, còn giá-trị.

     

    Bài thơ trên được ông Fourniau dịch sang Pháp Văn và được Lý-Việt-Dũng dịch sang Hán văn với tựa “Lão Tú Tài như sau:

     

    Mỗi niên đào hoa khai,

    Tổng kiến lão Tú tài

    Truy nghiễn hồng tiên bãi

    Thông cù nhân vãng lai.

     

    Đa thiểu thị tự dã

    Trách trách tiễn chu kỳ

    Xảo bút nhất huy tựu

    Như phụng vũ long phi.

     

    Lãnh lạc niên phục niên

    Cô khách hà mang nhiên?

    Hồng tiên bi sắc thâm

    Truy nghiễn sầu mặc kiên.

     

    Tú tại do tại ty

    Quá lộ hữu thùy tri

    Tiên thượng hoàng diệp lạc

    Thiên biến tế vũ phi.

     

    Kim niên đào hựu tân

    Bất kiến cựu thời thân

    Trù tướng không hàng vọng,

    Cổ hồn hà quy vân?

                                                                    Lê Chánh Thiêm


    Nhắn tin cho tác giả
    Cao Minh Đình Mạnh @ 10:50 14/07/2011
    Số lượt xem: 8935
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến

    ÔNG ĐỒ XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ ĐÃ GHÉ THĂM, XIN TẠM BIỆT VÀ HẸN GẶP LẠI LẦN SAU!