Tuần 1 Ngày soạn: 05/10/2013
Ngày dạy: /10/2013

Tiết 01. 02. 03: Ôn tập tiếng Việt
BIỆN PHÁP TU TỪ TIẾNG VIỆT

A. Mục tiêu bài học:
- Củng cố kiến thức về phép tu từ so sánh đã học
- Mở rộng, nâng cao kiến thức: cấu tạo của phép so sánh.
- Biết sử dụng phép so sánh hợp lý, có hiệu quả.
- Giáo dục ý thức sử dụng từ ngữ, hình ảnh so sánh khi tạo lập văn bản.
B. Chuẩn bị
- GV: Phương pháp giảng dạy, SGK,tài liệu tham khảo:
- HS: SGK , đồ dùng học tập
C. Tiến trình lên lớp
1. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số
2. Bài mới
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt


- Thế nào là so sánh?


- Lấy ví dụ minh hoạ?


- Nêu cấu tạo của phép so sánh?





- Phân tích cấu tạo của phép so sánh trong ví dụ trên?




- Kể tên các kiểu so sánh? Những từ ngữ so sánh thuộc các kiểu đó?


- Phép so sánh có những tác dụng nào?


Bài tập 1:
Phân tích cấu tạo của phép so sánh trong những câu dưới đây:
a. An Dương thua trận chạy ra,
Triệu quân bằng cát hằng hà đuổi theo. (Thiên Nam ngữ lục)
b. Áo chàng đỏ tựa ráng pha,
Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in. ( Chinh phụ ngâm )
c. Thân em như ớt trên cây
Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng. (Ca dao)
Bài tập 2:
Tìm từ ngữ so sánh trong những câu dưới đây và cho biết chúng thuộc kiểu so sánh nào?
a. Gió thổi là chổi trời
Nước mưa là cưa trời
( Tục ngữ )
b. Thân em như củ ấu gai
Ruột trong thì trắng, vỏ ngoài thì đen. ( Ca dao )
c. Qua đình ngả nón trông đình,
Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu. ( Ca dao )
d. Nơi Bác nằm, rộng mênh mông,
Chừng như năm tháng, non sông tụ vào. ( Giang Quân )
e. Thà rằng ăn bát cơm rau
Còn hơn cá thịt nói nhau nặng lời. ( Ca dao )
(?) Thế nào là nhân hoá ?









(?) Có mấy kiểu nhân hoá ? Lấy ví dụ minh hoạ ?













(?) Nhân hoá có giá trị và ý nghĩa gì ?



(?) Thế nào là ẩn dụ ?


(?) Có mấy kiểu ẩn dụ ? Lấy ví dụ minh hoạ ?







(?) Thế nào là hoán dụ ?








(?) Có mấy kiểu hoán dụ ? Lấy ví dụ minh hoạ ?















Phân biệt ẩn dụ và hoán dụ ?



Xác định và chỉ ra mối quan hệ của biện pháp hoán dụ trong khổ thơ sau :
Em đó sống bởi vỡ em đó thắng !
Cả nước bên em, bên giường nệm trắng,
Hát cho em nghe như tiếng mẹ ngày xưa,
Sông Thu Bồn giọng hát đò đưa…
Viết một đoạn văn khoảng 10 – 12 câu ( Chủ đề mùa đông ) trong đó có sử dụng phép hoán dụ ?
I. So sánh
A. Lý thuyết:
1. Định nghĩa: So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Ví dụ: Cầu Thê Húc cong cong như con tôm dẫn vào đền Ngọc Sơn.
2. Cấu tạo của phép so sánh:
4 phần
- Vế A ( sự vật, sự việc được so sánh).
- Phương diện so sánh.
- Từ ngữ so sánh.
- Vế B ( sự vật, sự việc dùng để so sánh).
Ví dụ:
Vế A
(Sự vật
được so sánh )
Phương diện so sánh
Từ ngữ so sánh
Vế B
( Sự vật dùng để so sánh)

Cầu Thê Húc
Cong cong
như
con tôm

3. Các kiểu so sánh: 2 kiểu
- So sánh ngang bằng: là, như, y như, giống như, tựa như, tựa như là, bao nhiêu bấy nhiêu,
- So sánh không ngang bằng: hơn, hơn là, không bằng, chưa bằng, chẳng bằng,
4. Tác dụng của phép so sánh: